وبلاگ
راهنمای جامع تنظیم دوچرخه جاده
اين مقاله تخصصی برای تنظیم و متناسب سازی و یا به عبارت انگلیسی (بایک فیتینگ، bike fitting) يك دوچرخه جاده است، نه انتخاب اندازه دوچرخه؛ اين دو تعريف غالباً با يكديگر آميخته ميشوند درحالیکه كاملاً متفاوت هستند. به عبارت سادهتر، تنظيم تناسب وسایز يك دوچرخه جادهاي زماني به بهترين شكل ممكن صورت میگیرد كه شما كار خود را روي دوچرخهاي با اندازه صحيح، يا حداقل دوچرخهاي كه حدوداً به اندازه صحيح شما نزديك باشد، آغاز كنيد. اگر بدنبال یک دوچرخه در سایز مناسب خود هستید آموزش “نحوه محاسبه سایز دوچرخه” را مطالعه کنید و اگر دوچرخه ای مناسب در سایز خود در اختیار دارید برای تنظیم و متناسب کردن سایز آن این آموزش که از معتبرترین منبع www.bikefit.com تهیه شده است را بخوانید.
در این آموزش در نظر گرفته شده است که شما یک دوچرخه مناسب دارید و کمک می کند دوچرخه خود را نسبت به بدن خود سایز آن را تنظیم کنید. آموزش تنظیم و متناسب سازی سایز دوچرخه در سه بخش آماده شده است. و شما در بخش اول آن قرار دارید. برای تنظیم سایز دوچرخه لازم است بخش اول، دوم و سوم آن را به ترتیب مطالعه و انجام دهید.

چگونه دوچرخه را برای قد و سایز خود تنظیم کنید!
تنظيم سايز يك دوچرخه جادهاي آنقدرها هم كه تصور ميكنيد پيچيده نيست و این تا حدودي به دلیل اين واقعيت است كه تناسب خوب يك دوچرخه ارتباط چنداني با خود دوچرخه ندارد. ايجاد تناسب در يك دوچرخه جادهاي به نقاط تماس (نقاط اتصال) دوچرخهسوار و دوچرخهاش مربوط ميشود. اين نقاط اتصال عبارتند از: پاي چپ و راست، لگن خاصره و دست چپ و راست.
بنابراين حتي اگر دوچرخه شما «اندازه» صحيحي نداشته باشد، مادامي كه نقاط اتصال را در موقعيتهاي ايدئال تنظيم کنید، ميتوانيد به يك تناسب خوب و راحت با دوچرخه دست پيدا كنيد. تناسب صحيح يك دوچرخه بيشتر به زين، فرمان، اهرمها و دستههای ترمز، بازوي نگهدارنده فرمان (کرپی) و مهمتر از همه كفشها، گيرههاي كفش و پدالها مربوط ميشود.
مادامي كه تجهيزات خود را در نقطه يا محدوده هدف تنظيم كرده باشيد، ميتوانيد به يك تناسب صحيح و كارآمد روي دوچرخهتان برسيد.
تنظيم نقاط اتصال در وضعيتهاي هدف، تنها شروع كار متناسب كردن يك دوچرخه است. نه تنها اين نقاط بايد در محل صحيح قرار گرفته باشند، بلكه بايد هر اتصال خاص را به دقت تنظيم كنيد. شما بايد هر بخش از دوچرخه را براي انطباق با بدن خودتان ارزيابي كرده و به دقت تنظيم نماييد. اما چرا؟ زیرا دوچرخهها متقارن هستند (صرفنظر از اينكه گاهي اوقات فاصله يك اهرم پدال از مركز كمي نسبت به ديگري بيشتر است)، ولی بدن انسان متقارن نيست.
1- انتخاب زين
مقالات نوشتهشده درباره متناسب نمودن دوچرخه بهندرت به انتخاب زين در اين فرآيند اشاره ميكنند. واقعيت اين است كه اولين گام پيش از هر تنظيمي روي ارتفاع، شيب و يا موقعيت طولي زين، انتخاب آن خواهد بود. نداشتن يك زين ايدئال دوچرخه ميتواند بر وضعيت ايدئال دوچرخهسواري شما تأثير منفي داشته باشد.
راه سادهای بهنظر میرسد ولی بهترين روش براي يافتن راحتترين زين دوچرخه، نشستن روي آن است. فقط مشكل اينجاست كه تعويض زين ممکن است كاري دشوار و وقتگير باشد.
تعویض زين ميتواند تا پانزده دقيقه براي هر زين طول بكشد و به همين دليل اكثر مردم انتخاب زين را با فشار انگشت و آزمايش سفتي يا نرمي آن انجام ميدهند. گزينه بعدي اين است كه يك زين را صرفاً بر اساس ميزان و مضمون تبليغاتي كه درباره آن ميشود، انتخاب كنيد. در کشورهای دیگر اين مشكل تا حدودي برطرف شده است و ابزاري به نام SwitchIt به دوچرخهسواران امكان ميدهد بهآساني و با سرعت، هر تعداد زيني كه ميخواهند را با نشستن روي آنها آزمايش كنند.
آيا زينهايي كه در بخش مياني خود بريدگي دارند خوب هستند؟ به عوامل مختلفی بستگي دارد. بهنظر ميرسد در گذشته بعضي از توليدكنندگان زين يك حفره را به محصولاتشان اضافه كردند تا طراحيهاي پايينتر از سطح ايدئال زينهاي خود را جبران نمايند. بسياري از زينها، تكيهگاه ايدئال در ناحيه صحيح را حتي براي دوچرخهسواران مسابقات سرعت كه در وضعيت فوقالعاده خميده به سمت جلو سواري ميكنند يا يك دوچرخهسوار رشتههاي سهگانه (Triathlon) كه به جلو خم شده است را تأمين نميكنند. اگر تكيهگاه لازم در ناحيه ايدئال براي شما وجود داشته باشد، ممكن است يك زين متناسب اصلاً نيازي به يك حفره مياني نداشته باشد. اكثر فروشگاهها برای راهنمایی انتخاب زین به اين صورت آغاز خواهند كرد كه زينها بهطور اختصاصي براي آقايان و خانمها طراحي ميشوند و در عين حال اكثر زينهاي مخصوص بانوان در قسمت عقبعريضتر هستند. با اين حال ممكن است بعضي از آقايان متوجّه شوند كه با مدلهاي خاصي از زينهاي مخصوص بانوان راحتتر هستند و یا برعکس آن.
ناحيه ايده ال كجاست؟ البته اين تعريف براي افراد مختلف، متفاوت است اما بهطور كلي ميتوان گفت كه براي اكثر ما (زن يا مرد) ناحيه ايدئال به معناي آن است كه فشار زيادي در جلو يا مركز زين وجود نداشته باشد. در نهايت ممكن است يك زين برشخورده راحتترين گزينه براي شما باشد، اما نبايد مدلهايي كه فاقد چنين حفرهاي هستند را پيش از امتحان كردن آنها از فهرست گزينههاي خود حذف کنید. اينكه كداميك از اين گزينهها بهترين احساس را به شما میدهد، ميتواند خودتان را نيز غافلگير كند.
2- شيب زين
آيا يك زين تراز بهترين گزينه است؟ اين وضعيت ممکن است براي بعضي از افراد ايدئال باشد اما احتمالاً شامل همه دوچرخهسواران جادهاي نميشود. بسياري از دوچرخهسواران، دماغه زين را به سمت پايين متمايل ميكنند؛ زیرا فکر میکنند كه وضعيت مذكور به راحتي آنها كمك خواهد نمود. اگر مجبورید دماغه زين را بيش از چند درجه به سمت پايين متمايل كنيد، احتمالاً زين مناسبي در اختيار نداريد و يا اينكه دوچرخهتان با تناسب كلي براي شما فاصله زيادي دارد.
شيب بيش از حد به سمت پايين معمولاً منجر به اين خواهد شد كه لگن خاصره شما به سمت جلو بلغزد. چنين وضعيتي به ناراحتي آرنج و عضله سهسر يا درد شانه منتهي ميشود. با اينکه موضوع چندان متداول نيست اما بعضي از زينها در وضعيتي كه دماغه آنها كمي به سمت بالا متمايل شده است احساس بهتري ايجاد ميكنند. بهترين تنظيمات براي زين دوچرخه جادهاي شما واقعاً به راحتي خودتان بستگي دارد، بنابراين نبايد روي نظر افرادي متمركز شويد كه ميگويند «تنظيم زين شما بايد تراز يا كمي اين طرفي يا آن طرفي باشد»، بلكه بايد زين را در وضعيتي تنظيم كنيد كه بهترين احساس را روي آن داشته باشيد.